Polski

Prosięta Z Importu-potencjalne Problemy Zdrowotne

Import warchlaków z zagranicy jest dosyć częstą praktyką stosowaną przez hodowców w Polsce. Dania,Holandia czy Niemcy są właściwie głównymi dostawcami prosiąt do dalszego tuczu w naszym kraju.Podstawowym warunkiem osiągnięcia sukcesu tj. zysku z tuczu imporotwanych świń, oprócz oczywiście cen zbóż oraz samego towaru (warchlaka) jest jego jakość-czyli głównie jego status zdrowotny. Status zdrowotny warchlaków oparty jest przeważnie na statusie zdrowotnym fermy pochodzenia zwierząt tj. fermie macior.Uzyskując informacje dotyczące obecnego stanu zdrowia świń na danej fermie,powinniśmy zwrócić uwagę między innymi na -częstotliwości i rodzaju monitoringu zdrowotnego fermy (tj. jakie choroby są badane,jak często,ile prób jest pobieranych i od jakich grup wiekowych zwierząt ,kto odpowiada za monitoring ,gdzie wykonywane są badania,itp.)

-potwierdzenie na piśmie aktualnego statusu zdrowia,potwierdzonego oryginalnymi i bieżącymi wynikami badań. W tym miejscu należy zwrócić szczególną uwagę na tak zwane „certyfikaty zdrowia stada” pochodzenia zwierząt hodowlanych.Czytajmy dokładnie to ,co dany certyfikat zawiera,jakich chorób dotyczy i kiedy został wystawiony i przez jaką instytucję.Wielokrotnie w certyfikatach zdrowia stada możemy spotkać się z określeniami typu stado SPF czyli wolne od specyficznych chorób świń i potem plus mycoplasma lub SPF+PRRSV itp.Dodatkowo pamiętajmy ,że dany certfikat wystawiany jest na podstawie wyników badań określonych zwierząt w określonym czasie pobieranych z określoną częstotliwością czyli mówi nam o statusie zdrowia na daną chwilę pobierania prób do badań.Inaczej mówiąc słowa „ceretyfikat zdrowia stada” nie gwarantuje nam,że stado jest wolne od wszystkich specyficznych chorób świń a jedynie określa jakie choroby są obecne w stadzie pochodzenia a jakich tam nie ma w chwili pobierania prób do badań.Zawsze obowiązuje zasada ograniczonego zaufania.Jeżeli warchlaki są sprowadzane do naszego kraju z Danii,możemy sprawdzić ich status zdrowotny poprzez system internetowy,posiadając numer stada pochodzenia świń tzw.CHR Najczęsciej spotykanymi problemami zdrowotnymi u importowanych zwierząt są:

a)ze strony układy oddechowego Zespół Oddechowy Świń-PRDC Porcine Respiratory Disease Complex jest wieloczynnikowym syndromem chorobowym przebiegającym z objawami silnego zapalenia płuc u świń.Za występowanie zespołu PRDC odpowiedzialnych jest szereg patogennych czynników wirusowych oraz bakteryjnych, w uproszczeniu można przyjąć,żę czynniki wirusowe i Mycoplasma hyopneumoniae są czynnikami pierwotnymi tj,są w stanie wywołać chorobę same,zaś pozostałe bakterie wikłające zapalenie płuc są czynnikami wtórnymi zespołu oddechowego świń tj. potrzebują innego czynnika (pierwotnego),który umożliwia im „ujawnienie” swojej chorobotwórczośći. Warchlaki importowane bardzo często mają status Mhp dodatni i są szczepione przeciwko tej chorobie na fermie pochodzenia,dlatego też problemy związane z mykoplazmowym zapaleniem płuc są przynajmniej teoretycznie zminimalizowane.Natomiast zwierzęta pochodzące ze stad PRRSV dodatnich generalnie nie są zabezpieczane na fermie pochodzenia przeciwko PRRSV przy pomocy żywych szczepionek,co rodzi poważne problemy zdrowotne u takich zwierząt po przywiezieniu ich do naszej fermy.PRRSV jako czynnik pierwotny zespołu oddechowego świń PRDC stanowi realne i bardzo kosztowne ryzyko wystąpienia poważnych problemów zdrowotnych przebiegających z objawami ze strony układu oddechowego,zwiększoną śmiertelnością oraz spadkiem przyrostów masy ciała mzainfekowanych zwierząt.Z praktyki terenowej wynika ,że głównym czynnikiem bakteryjnym wikłającym zakaźenie wirusem PRRS jest App Actinobacillus pleuropneumoniae oraz Hps Haemophilus parasuis i SS Steptococcus suis.

Pamiętaj!

Niestety większość warchlaków przeznaczonych na sprzedaż za granicę może nie być szczepiona przeciwko cirkowirusowi świń PCV2. Dlatego nigdy nie zapominaj potwierdzić fakt szczepienia na fermie pochodzenia warchlaków i ewentualnie wykonać szczepienie na miejscu tj. po dostawie.

b)pośród szerokiej gamy chorób układu pokarmowego generalnie dominują: -adenomatoza jelitowa oraz biegunki na tle Salmonella typhimurium oraz Escherichia coli.

Adenomatoza jelitowa

Adenomatozę jelitową PPE (Porcine Proliferative Enteritis) lub inaczej nazwywaną PIA (Porcine Intestinal Adenomatosis) jest bakteryjną jednostką chorobową wywoływaną przez Lawsonia intracellularis.Z dostępnych danych statystycznych wynika,że praktycznie prawie wszystkie stada są dodatnie w testach serologicznych,co świadczy o kontakcie zwierząt z tym drobnoustrojem.

Klasyczny podział adenomatozy zakłada -PIA-(Porcine Intestinal Adenopathy)-przebiegająca z patologicznym rozrostem komórek jelitowych -NE-(Necrotic Enteritis)-przebiegająca z obumieraniem nadmiernie rozrośniętych komórek jelitowych i ich złuszczeniem.Formie tej towarzyszy bardzo silne zgrubienie ściany jelita,co upodabnia je wyglądem i teksturą do węża ogrodowego (hosepipe gut,garden hose gut) -RI-(Regional Ileitis)-gdzie zapalenie jelita cienkiego dotyczy jego końcowej części tuż przed jego przejściem w jelito grube -PHE-(Proliferative Haemorrhagic Enteropathy)-przebiega z silnym krwawieniem do światła jelita i nazywana jest również ” jelitem krwotocznym” Forma PHE dotyczy głównie starszych świń w masie 60-90 kilogramów, jej przebieg jest ostry,ze stratami wynikającymi z upadków zwierząt dochodzącymi nawet do 20%

Inny podział PPE zakłada występowanie: a) formy klinicznej-(objawowej) -ostrej w postaci PHE przebiegającej z krwawą biegunką gdzie kał jest ciemny,lakowaty,często pozostawiający czerwono-czarne smugi na „portkach” tj.okolicy odbytu i tylnej części szynek -przewlekłej w postaci PIA i ewnetualnych jej następst w postaci NE lub RI przebiegającej z różnokolorową-nie tylko szarą,cementową-biegunką. b)formy podklinicznej-przebiegającej bez objawów chorobowych tj. bez biegunki Udowodniono,że forma na jaką chorują zwierzęta jest uzależniona od podatności zwierząt na zachorowanie (np.oporność osobnicza,wiek) oraz od dawki infekcyjnej tj.ilości bakterii,które dostają się do organizmu-jelita świni. W przeprowadzanych ,kontrolowanych zakażeniach świń różnymi dawkami infekcyjnymi Lawsonia intracellularis obserwowano średni spadek przyrostu masy ciała -ADG (Average Daily Gain) o około 37% oraz średni wzrost wskaźnika wykorzystania paszy FCR (Food Conversion Ratio) na poziomie około 24%-wzrost wskaźnika wykorzystania paszy świadczy o gorszym wykorzystywaniu paszy na cele produkcyjne tj.wzrost.

Pamiętaj!

Adenomatoza jelitowa jest bardzo kosztowna.Uważą się,że nawet lekka infekcja prowadzi do strat w wysokości około 6-9zł/sztukę (2-3 dolarów/sztukę).W przypadach cięzkich straty mogą sięgać nawet 45zł/sztukę (15 dolarów/sztukę)

Salmonella spp. i Escherichia coli

Salmonelloza

Salmonelloza może dotyczyć zwierząt w każdym wieku,jednak najczęściej spotykana jest u warchlaków 10-16 tygodni życia.Forma typowo biegunkowa salmonellozy u świń wywoływana jest przez Salmonella typhimurium.Biegunka obserwowana w trakcie salmonellozy jest rezultatem uszkodzenia ściany jelita przez toksyny bakteryjne.Toksyny produkowane przez ten drobnoustruj prowadzą do zapalenia naczyń krwionośnych w obrębie jelit ,niedokrwienia oraz obumierania określonych fragmentów ściany jelita,przez co czynią jelito niefunkcjonalnym.Głównym źródłem infekcji są zwierzęta przewlekle chore i mechaniczne roznoszenie kału na terenie fermy.

Pamiętaj!

Salmonelloza jest chorobą przewlekłą.Zainfekowane zwierzęta mogą okresowo siać bakterie i zanieczyszczać środowisko przez wiele miesięcy.Salmonella typhimurium powoduje u ludzi zatrucia pokarmowe.Źródłem zakażenia dla ludzi może być np.mięso zanieczyszczone treścią jelit w rzeźni.

Escherichia coli

E.coli jest bakterią doskonale znaną hodowcom prosiąt i warchlaków gdzie odpowiada za właściwie większość obserwowanych u tych grup zwierząt problemów pokarmowych. Z praktyki terenowej wynika,że jest również odpowiedzialna za wiele przypadków występowania biegunki u zwierząt z zakupu wstawionych na dalszy tucz i ,że nie można lekceważyć jej negatywnego wpływy na produkcję nawet u zwierząt starszych

c)Streptococcus suis i/lub Haemophilus parasuis są w głównej mierze odpowiedzilane za obrzęki stawów,zaburzenia nerwowe czy nagłe upadki bez obajwów chorobowych u importowanych świń. SS/HPS

-SS Streptococcus suis Jednostkę chorobową wywoływaną przez bakterię Streptococcus suis nazywamy streptokokozą,która może u świń przebiegać w wielu formach,prowadząc do: -posocznicy (zakażenia krwi) -zapalenia opon mózgowych-forma nerwowa -zapalenia stawów-forma stawowa -zapalenia płuc-forma płucna -zapalenia mięśnia sercowego-forma sercowa Źródła oraz drogi szerzenia się infekcji Źródłem infekcji dla stada jest głównie zakup, będących bezobjawowymi nosicielami zwierząt .Nie ma niezbitych dowodów na możliwość zakażenia się świń od zainfekowanych ludzi,ale teoretycznie istnieje taka możliwość.Natomiast za główne drogi szerzenia się streptokokozy w stadzie uważa się: bezpośredni kontakt świń nos w nos,zakażenie z powietrzem-droga aerozolowa oraz przenoszenie infekcji przez wektory pośrednie np.obsługę,gryzonie czy muchy.

Pamiętaj!

Prosięta zakażają się w pierwszych dniach życia od macior,czasami już w trakcie trwania porodu.

Ciekawostka

Praktycznie, prawie 100% prosiąt jest bezobjawowymi nosicielami Streptococcus suis już po około 3 tygodniach życia w obrębie zainfekowanych stad. S.suis po przedostaniu się do organizmu świni,przechodzi do migdałków i/lub węzłów chłonnych,gdzie może pozostać (wtedy infekcja ulega ograniczeniu )lub wykorzystuje swoje czynniki zjadliwośći i zaczyna szerzyć się dalej (wtedy infekcja ulega uogólnieniu)

Objawy kliniczne Objawy kliniczne w zależności od formy przyjmują postać: a)dla zapalenia opon mózgowych -leżenie na boku i drżenie -oczopląs-mimowolne rytmiczne ruchy gałek ocznych -wiosłowanie nogami -drgawki -zapalenie ucha środkowego-nienaturalna pozycja głowy np.przekrzywienie w jedną stronę -brak koordynacji ruchów-chwiejny chód,kręcenie się w kółko -ślepota -głuchota b)dla zapalenia płuc głównie -kaszel oraz -różne stopnie duszności -charłactwo-w wyniku przewlekłego zapalenia c)dla zapalenia stawów -wyraźnie widoczne opuchnięcie stawu/ów głownie koronowego, nadgarstkowego ,łokciowego -kulawizna -niechęć do wstawania i ruchu d)dla formy posocznicowej -nagła śmierć „ładnych” sztuk świń e)dla formy sercowej -charłactwo związane z upośledzeniem funkcji serca - lub dla odmiany nagła śmierć teoretycznie zdrowych świń np. po przegonieniu.

HPS-Haemophilus parasuis

Choroba Glassera jest stosunkowo często spotykana po dostawie warchlaków jako wynik stresu potransportowego.Generalnie obajwy chorobowe wynikające z zakażenia tą bakterią są w warunkach terenowych bardzo ciężkie lub wręcz niemożliwe do odróżnienia od tych występujących w trakcie streptokokozy.Obrzęki podskórne oraz silne zasinienie dolnychczęści ciała mogą ukierunkować lekarza na potencjalny udziała Haemophilus parasuis jako czynnika chorobotwórczego w danym rzucie warchlaków.

d)inne spotykane jednostki chorobowe u importowanych zwierząt -mykoplazmoza stawowa wywoływana przez Mycoplasma hyosynoviae

Pamiętaj!

Nigdy nie zapominaj o różycy

Znajomość statusu zdrowotnego importowanych warchlaków jest podstawową informacją,którą musimy uzyskać od dostawcy.Wysokie ceny paszy oraz samego warchlaka,wymuszają na „tuczarzach” szukania optymalnych rozwiązań,generyjących zysk z tuczu.Zakup zwierząt niewiadomego pochodzenia może doprowadzić nie tylko do odnotowania straty w jednym rzucie tuczników,ponieważ utrzymując tuczniki w systemie ciągłym możemy borykać się z zawleczoną chorobą i ponosić straty jeszcze wiele razy.